Çox sahibkar marketinq deyəndə ilk növbədə reklamı düşünür. Paylaşım etmək, reklam vermək və ya video çəkmək marketinqin bir hissəsidir. Amma nəticəni müəyyən edən şey strategiyadır. Strategiyası olmayan reklam istiqaməti bilinməyən gəmiyə bənzəyir: hərəkət edir, amma hara getdiyi bəlli deyil.
Marketinq strategiyası nədir?
Marketinq strategiyası şirkətin kimə, nə ilə və hansı məqsədlə müraciət edəcəyini göstərən yol xəritəsidir. Yaxşı strategiya bu suallara cavab verir:
- Müştərimiz kimdir?
- Məhsulumuzu niyə məhz bizdən almalıdır?
- Bazarda başqalarından nə ilə fərqlənirik?
- Hansı kanallarda görünməliyik?
- Reklam büdcəsini necə bölməliyik?
Bu suallara cavab yoxdursa, marketinq çox vaxt yüksək xərc və zəif nəticə ilə bitir.
Strategiya şirkətə necə pul qazandırır?
1. Düzgün müştərini tapır
Çox şirkət hamıya satmağa çalışır. Nəticədə reklam pulu geniş auditoriyaya səpələnir və təsiri azalır. Strategiya ideal müştərini müəyyən edir. Reklam da məhz o insanlara göstərilir, ona görə eyni büdcə daha çox müraciət gətirir.
2. Satış prosesini asanlaşdırır
Müştəri almazdan əvvəl şirkət haqqında fikir formalaşdırır. Güclü strategiya bu fikrin necə yaranacağını əvvəlcədən düşünür. İnsan brendi tanıyır, ona güvənir və qərar verməsi asan olur. Satış komandası da az müqavimətlə qarşılaşır.
3. Reklam pulunun boşa getməsinin qarşısını alır
Reklam vermək həmişə nəticə demək deyil. Strategiyası olmayan şirkət çox vaxt kimi hədəflədiyini və nə gözlədiyini bilmir. Büdcə xərclənir, satış artmır. Strategiya reklamı ölçülə bilən məqsədlərə bağlayır, hansı reklamın işlədiyini göstərir və pulun daha ağıllı xərclənməsinə kömək edir.
4. Brendin dəyərini artırır
Müştəri yalnız məhsul almır, güvəndiyi brendi seçir. Düzgün qurulmuş strategiya şirkəti tanıdır, yadda saxladır və müştərinin təkrar qayıtmasına səbəb olur. Tanınan və güvən qazanmış brend gələcəkdə qiymətini də daha rahat qoruya bilir.
5. Uzun müddətli gəlir yaradır
Qısa kampaniya bir müddət satış gətirə bilər. Davamlı böyümə üçün isə sistem lazımdır. Strategiya şirkətə yalnız bu ay deyil, növbəti aylarda və illərdə də müştəri gətirən qaydalar qurur.
Strategiyanı necə qurmaq olar?
Başlanğıc üçün böyük sənəd lazım deyil. Dörd addım kifayətdir. Əvvəlcə son altı ayda ən çox aldıran müştərilərə baxın: kimlərdir, nə axtarırdılar, sizi haradan tapdılar. Sonra bir cümlə ilə yazın ki, sizi seçməyin əsas səbəbi nədir. Üçüncü addımda bu mesajı çatdıracaq iki və ya üç kanal seçin, hamısını eyni anda aparmağa çalışmayın. Sonda hər ay ölçüləcək üç rəqəm təyin edin: müraciət sayı, satışa çevrilmə və orta çek.
Strategiyası olmayan şirkət hansı problemlərlə qarşılaşır?
- Satışlar qeyri-sabit olur.
- Reklam büdcəsi səmərəsiz xərclənir.
- Müştəri axını azalır.
- Brend tanınmır.
- Rəqiblərdən fərqlənmək çətinləşir.
Bu problemlərin çoxunun kökündə marketinqin plansız aparılması dayanır.
Nəticə
Marketinq strategiyası əlavə xərc deyil, investisiyadır. Hədəfi, auditoriyanı, satış yolunu və mesajı aydın olan şirkət daha az pul xərcləyib daha çox nəticə alır. Ona görə uğurlu şirkətlər əvvəl strategiya qurur, reklamı sonra verirlər.
Nümunə: eyni büdcə, iki fərqli nəticə
Təsəvvür edin ki, iki mebel şirkəti hər ay eyni məbləğdə reklam verir. Birinci şirkət reklamı bütün Bakıya göstərir və mesajı “keyfiyyətli mebel” kimi ümumi saxlayır. İkinci şirkət əvvəlcə ən çox aldıran müştərinin yeni mənzil alan, yaşı 28-40 arasında olan ailələr olduğunu müəyyən edir və reklamı məhz onlara “mənzilinizə uyğun ölçüyə görə mebel” mesajı ilə göstərir. Büdcə eynidir, amma ikinci şirkətin müraciətləri həm sayca çox, həm də daha ciddi olur. Fərqi yaradan pul yox, strategiyadır.
Strategiya nə vaxt yenilənməlidir?
Strategiya bir dəfə yazılıb rəfdə qalan sənəd deyil. Bazar dəyişir, müştərinin davranışı dəyişir, rəqiblər yeni addımlar atır. Ən azı hər üç aydan bir üç sualı təkrar yoxlayın: müştərimiz dəyişibmi, mesajımız hələ işləyirmi, hansı kanal daha çox nəticə verir. Yeni məhsul çıxanda və ya satış kəskin dəyişəndə strategiyanı gözləmədən yenidən nəzərdən keçirin.
Kiçik biznes üçün sadə başlanğıc
Böyük şirkətlərin strategiyası mürəkkəb görünə bilər, amma kiçik biznes üçün başlanğıc sadədir. Bir səhifəlik qeyd yazın: müştəri kimdir, ona nə vəd edirik, niyə bizi seçməlidir, hansı iki kanalda aktiv olacağıq, ay sonunda nəyə baxacağıq. Bu qeyd bütün komanda üçün ortaq istiqamət verir və hər yeni paylaşımı “bu strategiyaya uyğundur?” sualı ilə yoxlamağa imkan yaradır.
Bunu da oxu: Niyə Azərbaycanda marketinq strategiyası qurmaq çətindir?
Biznesiniz üçün davamlı marketinq sistemi qurmaq istəyirsinizsə, marketinq sistem paketlərimizə baxın.
Qısaca
Marketinq strategiyası reklam planı deyil, brendin düşüncə tərzidir: kimə, nə, niyə və hansı yolla deyəcəyinizi müəyyən edir. Strategiyasız reklam istiqaməti bilinməyən gəmiyə bənzəyir.
Əlaqəli: marketinq sistem paketlərimizə, real iş nümunələrimizə. Beyinix 2016-cı ildən Bakıda SMM, brendinq və marketinq strategiyası üzrə işləyir.
Tez-tez verilən suallar
Marketinq strategiyası nədir?
Hədəf auditoriyanı, mesajı, kanalları və ölçü göstəricilərini müəyyən edən plandır. Reklam və SMM bu planın icra hissəsidir.
Strategiya şirkətə necə pul gətirir?
Doğru insana doğru mesajı çatdırır, pulu işləməyən kanallara xərcləməyin qarşısını alır və nəticəni ölçməyə imkan verir.
Kiçik biznesə strategiya lazımdır?
Bəli, amma sadə şəkildə: kim müştəridir, nəyə görə sizi seçir, hansı kanalda tapılır. Böyük sənəd lazım deyil.