Skip to main content

Beyinix

post-header
Bloq

Prodakşn nədir? Reklam çarxı necə hazırlanır və nəyə görə qiymət dəyişir

Prodakşn nədir? Video və ya foto məzmunun fikirdən hazır işə qədər istehsalıdır. “Bir video çəkdirmək istəyirəm” deyəndə çoxları bir kameranı nəzərdə tutur, amma arxada bir neçə mərhələ və ayrı-ayrı adamlar işləyir. Qiymətin niyə dəyişdiyini də məhz buradan başa düşəcəksiniz.

Prodakşn sözünün mənası

Prodakşn ingilis dilindəki “production” sözündən gəlir və istehsal deməkdir. Marketinq və media dünyasında bu söz çəkiliş, montaj, səs, rəng və dizaynı birləşdirən bütün prosesi ifadə edir. Yəni sadəcə kameranı götürüb basmaq yox, bütün zəncirin idarə olunmasıdır.

Bakıda prodakşn dedikdə çox vaxt reklam çarxları, korporativ videolar, Instagram Reels, məhsul çəkilişi, tədbir çəkilişləri və podkastlar nəzərdə tutulur.

Prodakşn nədir? Reklam çarxı necə hazırlanır və nəyə görə qiymət dəyişir | Beyinix

Reklam çarxı 3 mərhələdən keçir

1. Prodakşndan əvvəl (pre-production). Ən vacib mərhələ budur. Burada məqsəd müəyyənləşir: video kimə baxır, nə demək istəyir, harada yayımlanacaq. Ssenari, çəkiliş planı, məkan, aktyor və ya natamam komanda hazırlanır. Çoxları bu mərhələni keçib birbaşa çəkilişə getmək istəyir, sonra da “video alınmadı” deyir. Əslində alınmayan çəkiliş yox, hazırlıq olur.

2. Çəkiliş (production). Burada kamera, işıq, səs və rejissor işləyir. Eyni gündə bir neçə məzmun çəkmək mümkündür, əgər plan əvvəlcədən qurulubsa. Məsələn, bir günlük çəkilişdən bir aylıq Reels üçün material çıxarmaq olur.

3. Çəkilişdən sonra (post-production). Montaj, rəng düzəlişi, səs, altyazı, animasiya və sosial şəbəkələrin ölçülərinə uyğunlaşdırma. Videonun ilk 3 saniyəsi də burada formalaşır. Qarmaqlar haqqında ilk 3 saniyədə diqqəti necə cəlb etmək olar yazısında danışmışıq.

Komandada kimlər olur?

Layihənin ölçüsündən asılı olaraq bu rollar ola bilər: prodüser (prosesi idarə edir), rejissor (yaradıcı istiqamət), operator və ya videoqraf, işıq və səs mütəxəssisi, montajçı, kolorist, motion dizayner və ssenarist. Kiçik layihələrdə bir adam bir neçə rolu daşıyır. Böyük reklam çarxlarında hər rol ayrı adam olur.

Bu səbəbdən “çəkiliş neçəyədir” sualının tək cavabı yoxdur. Bir nəfərlik telefon çəkilişi ilə çoxnəfərli studiya çəkilişi tam fərqli işlərdir.

Qiymət nədən asılıdır?

Qiyməti müəyyən edən əsas amillər bunlardır:

  • Videonun uzunluğu və sayı
  • Çəkiliş gününün sayı və məkan
  • Komandanın ölçüsü və avadanlıq
  • Aktyor, modelin iştirakı
  • Montajın mürəkkəbliyi, animasiya, səs dizaynı
  • Hazırlıq mərhələsi və ssenari

Ən təhlükəli yanaşma yalnız ən ucuz təklifi seçməkdir. Video ucuz hazırlanıb heç bir nəticə verməyəndə, sonda daha baha başa gəlir. Daha ağıllı sual budur: bu video mənə nə qazandıracaq? Qiymət barədə ümumi yanaşmanı Reels və video kontent Bakıda neçəyə başa gəlir yazısında da oxuya bilərsiniz.

Sifarişdən əvvəl komandaya hansı sualları verməli?

Əvvəlki işlərini göstərməsini istəyin. Kimin çəkdiyini, montajı kimin etdiyini soruşun. Videonun hansı platforma üçün hazırlanacağını razılaşdırın. Düzəliş sayının müqavilədə yazıldığına baxın. Hazır materialın kimdə qalacağını və istifadə hüququnu aydınlaşdırın. Bu sadə suallar sonradan çox mübahisənin qarşısını alır.

Bizdə də bu belədir: yaxşı video yalnız gözəl görüntü deyil, aydın məqsəddir. Videonu kimə, nə üçün göstərdiyinizi bilmədən çəkiliş etmək vaxt itkisidir.

Brif nədir və niyə bu qədər vacibdir?

Hər layihə brifdən başlayır. Brif müştərinin komandaya verdiyi qısa tapşırıq sənədidir. Orada videonun məqsədi, auditoriyası, yayım platforması, istənilən ton və büdcə aralığı yazılır. Yaxşı brif çəkilişdən sonra olan çox mübahisənin qarşısını alır.

Məsələn, “gözəl video istəyirik” cümləsi brif deyil. “Bakıda yeni açılan restoran üçün 30 saniyəlik, Instagram Reels-də yayımlanacaq, 25-35 yaş auditoriyaya yönəlmiş, istiqanlı tonlu video” isə artıq işləyən brifdir.

Brifi yaza bilmirsinizsə, narahat olmayın. Peşəkar komanda ilk görüşdə bu suallara cavab tapmağa kömək edir. Sizin işiniz yalnız biznesinizi və hədəfinizi dürüst izah etməkdir.

Ssenari və hekayə: video niyə baxılır?

Texniki cəhətdən gözəl, amma boş video insanı saxlamır. İnsan hekayəyə baxır. Hekayə bir problem, bir dəyişiklik və bir nəticədən ibarət olanda iz buraxır. Sosial şəbəkə üçün isə bu hekayə ilk saniyələrdə maraq yaratmalıdır.

Ona görə prodakşnda ssenari çəkilişdən daha əvvəl və daha uzun düşünülən hissədir. Hər kadr bir məqsədə xidmət etməlidir. Əgər kadr yalnız “gözəl görünür” deyə ora qoyulubsa, o artıq lazımsız ola bilər.

Reklam videosu və Reels fərqli düşünülür. Reklamda mesaj və çağırış önə çıxır, Reels-də isə ritm, qarmaq və tempo. Satışa yönəlmiş Reels üçün satış gətirən Reels necə çəkilir yazısına baxın.

Bir günlük çəkilişdən çox material almaq

Sosial şəbəkə üçün hər video ayrıca çəkilməsə də olar. Planlı çəkilişdə bir gündə bir neçə video üçün material toplamaq mümkündür. Bunun üçün əvvəlcədən siyahı hazırlanır: hansı mövzular, hansı geyim, hansı məkan, hansı sözlər.

Bu üsul həm vaxta, həm xərcə qənaət edir. Üstəlik, eyni məkan və işıqda çəkilən videolar vizual olaraq bir-birinə uyğun olur və səhifə daha səliqəli görünür. Belə çəkilişi ayın kontent planı ilə bağlayanda nəticə daha yaxşı olur. Plan üçün aylıq kontent planı necə yazılır yazısı kömək edəcək.

Çəkilişdən sonra material necə istifadə olunur?

Hazır videonu yalnız bir yerdə paylaşmaq çox vaxt itkidir. Eyni material müxtəlif formatlara çevrilə bilər: uzun versiya YouTube üçün, qısa kəsimlər Reels və TikTok üçün, foto kadrlar Instagram postu üçün, bir neçə saniyəlik hissələr isə reklam üçün.

Əvvəlcədən bunu planlasanız, çəkiliş zamanı hər formatın tələbi nəzərə alınır. Məsələn, şaquli kadrlar da çəkilir, çünki Reels və Story üfüqi yox, şaquli formatdadır.

Sosial şəbəkə üçün video prodakşn: 5 qısa qayda

1. Şaquli formatda düşünün. Reels, TikTok və Story 9:16 formatdadır.

2. Səs kadrdan vacibdir. Aydın səs olmayan videoya baxılmır.

3. Altyazı əlavə edin. Çoxları videonu səssiz izləyir.

4. İlk 3 saniyəyə diqqət edin. Qarmaq yoxdursa, video itir.

5. Eyni üslubu saxlayın. Rəng, şrift və musiqi tanınan olmalıdır.

Prodakşn büdcəsini necə bölmək olar?

Büdcəni üç hissəyə bölmək məntiqlidir: planlama, çəkiliş və montaj. Çoxları yalnız çəkilişə pul ayırır, montajı və planı unudur. Halbuki yaxşı plan çəkiliş günü itkisini azaldır, yaxşı montaj isə eyni materialdan daha güclü nəticə çıxarır.

Bir çəkiliş günündən bir neçə video çıxarmaq daha qənaətlidir. Məsələn, bir gündə 6-8 qısa video çəkib ay boyu paylaşa bilərsiniz. Bu yanaşma həm vaxta, həm pula qənaət edir.

Prodakşn komandası kimlərdən ibarət olur?

Kiçik layihədə bir nəfər bir neçə rolu icra edə bilər. Böyük layihədə isə rollar bölünür. Prodüser layihənin büdcəsinə, vaxtına və koordinasiyasına cavabdehdir. Rejissor yaradıcı görüntünü qurur. Operator kadrı çəkir, işıqçı atmosferi yaradır, səs mütəxəssisi aydın səsi təmin edir, montajçı isə materialı bitmiş videoya çevirir.

Müştəri kimi hər rolu bilməyiniz vacib deyil, amma kimin nəyə cavabdeh olduğunu anlamalısınız. Bu, düzəliş istəyəndə kimə müraciət edəcəyinizi və nəyin neçəyə başa gəldiyini aydın edir.

Kiçik biznes üçün optimal variant çox vaxt kiçik, çevik komandadır: bir prodüser-rejissor, bir operator və bir montajçı. Bu komanda sürətli işləyir və xərci nəzarətdə saxlayır. Böyük reklam çarxı üçün isə komanda genişlənir. Əsas məsələ komandanın ölçüsü deyil, işin yaxşı koordinasiya olunmasıdır.

Tez-tez verilən suallar

Prodakşn nədir qısaca?

Prodakşn video və foto məzmunun fikir, çəkiliş və montaj mərhələlərini əhatə edən istehsal prosesidir.

Prodakşn şirkəti ilə freelancer fərqi nədir?

Freelancer adətən tək işləyir və kiçik layihələr üçün uyğundur. Prodakşn komandası isə rejissor, operator, montajçı kimi bir neçə rolu birləşdirir və böyük layihələri idarə edə bilir.

Reklam çarxı neçə günə hazır olur?

Müddət layihədən asılıdır. Sadə video üçün bir neçə gün, ssenarisi və animasiyası olan çarx üçün bir neçə həftə lazım ola bilər. Dəqiq müddət çəkilişdən əvvəl razılaşdırılmalıdır.

Telefonla çəkilmiş video reklam üçün yetərlidirmi?

Sosial şəbəkə üçün çox vaxt bəli, əgər işıq, səs və kompozisiya düzgündürsə. Bunu mobiloqrafiya yazısında izah etmişik.

Video və kontent istehsalı barədə danışmaq istəyirsinizsə, bizimlə əlaqə saxlayın.