Skip to main content

Beyinix

post-header
Bloq

ChatGPT nədir və ondan gündəlik həyatda necə düzgün istifadə etmək olar

Ekspert köşəsi · Müəllif: Orxan Şahbaz, Beyinix-in təsisçisi və “ZİDD” kitabının müəllifi

ChatGPT OpenAI şirkətinin yaratdığı süni intellekt köməkçisidir. 2022-ci ilin noyabrında ortaya çıxdı və cəmi bir neçə ildə dünyanın ən çox istifadə olunan proqramlarından birinə çevrildi. OpenAI-ın açıqladığına görə, bu gün hər həftə təxminən 1 milyard insan ondan istifadə edir. Azərbaycanda da “ChatGPT nədir”, “ChatGPT nə deməkdir” kimi sorğular hələ də Google-da ən çox axtarılanlar arasındadır. Bu yazıda ChatGPT-ni sadə dillə izah edirəm və ondan necə düzgün istifadə etməyi danışıram.

ChatGPT nədir və nə deməkdir?

Adındakı “Chat” söhbət deməkdir. “GPT” isə texniki termindir: böyük həcmdə mətn üzərində öyrədilmiş dil modeli. Sadə dillə desək, ChatGPT milyonlarla kitab, məqalə və sayt üzərində öyrədilmiş və insan kimi cavab yazmağı bacaran proqramdır.

Ona istənilən dildə sual yazırsınız, o da cavab verir. Mətn yazır, tərcümə edir, hesablama aparır, şəkil yaradır, fotoya baxıb izah edir, səsli danışır. chatgpt.com saytında və telefon tətbiqində istifadə olunur.

ChatGPT nə ilə işləyir?

ChatGPT “bilmir”, proqnozlaşdırır. O, sizin sualınıza baxıb hansı sözün hansı sözdən sonra gəlməsinin daha məntiqli olduğunu hesablayır. Ona görə cavabları çox inandırıcı səslənir. Amma bu, həmişə doğru olduqları demək deyil. ChatGPT bəzən olmayan faktı, olmayan kitabı, olmayan rəqəmi də böyük inamla yaza bilər. Buna “halüsinasiya” deyilir.

Mən insanlara həmişə bunu deyirəm: ChatGPT-yə ağıllı köməkçi kimi baxın, hər şeyi bilən müəllim kimi yox.

Gündəlik həyatda ChatGPT-dən necə istifadə etmək olar?

  • Məktub və mesaj: işə müraciət məktubu, rəsmi ərizə, çətin söhbət üçün mesaj qaralaması.
  • Öyrənmək: anlamadığınız mövzunu “12 yaşlı uşağa izah edən kimi izah et” deyə soruşmaq.
  • Dil: ingilis dilində yazdığınız mətni yoxlatmaq, söhbət məşqi etmək.
  • Planlama: səyahət marşrutu, həftəlik iş planı, ad günü ssenarisi.
  • İş: reklam mətni, təqdimat strukturu, müştəri suallarına cavab nümunələri. Bu barədə ChatGPT ilə reklam mətni yazımızda ətraflı danışmışıq.

Yaxşı cavab almaq üçün 4 qayda

  1. Kim olduğunuzu deyin. “Mən tələbəyəm”, “Mən kiçik kafe sahibiyəm”. Cavab sizə uyğunlaşır.
  2. Məqsədi deyin. Mətn nə üçündür, kim oxuyacaq, nə qədər uzun olmalıdır.
  3. Nümunə verin. Bəyəndiyiniz üslubda bir mətn göstərin və “bu üslubda yaz” deyin.
  4. Düzəliş istəyin. İlk cavab nadir hallarda ən yaxşısı olur. “Daha qısa et”, “daha səmimi yaz” deyin.

Azərbaycanda ChatGPT-nin yeri

StatCounter-in məlumatına görə, oktyabr ayında Azərbaycanda AI çatbotlardan saytlara gələn keçidlərin 66,7 faizi ChatGPT-nin payına düşüb. Bir il əvvəl bu rəqəm 93,6 faiz idi. Yəni ChatGPT hələ də liderdir, amma Gemini və digərləri sürətlə yaxınlaşır. İnsanlar artıq bir yox, bir neçə alətdən istifadə edir.

Nədən ehtiyatlı olmaq lazımdır?

  • Şəxsi məlumatlarınızı, şifrələri, kart nömrələrini yazmayın.
  • Tibbi, hüquqi və maliyyə məsələlərində cavabı mütəxəssislə yoxlayın.
  • Tələbələr: ChatGPT-nin yazdığı mətni öz işiniz kimi təqdim etmək həm etik deyil, həm də müəllimlər bunu getdikcə daha asan tanıyır. Ondan öyrənmək üçün istifadə edin.

Tez-tez verilən suallar

ChatGPT nə vaxt yaranıb?

ChatGPT 30 noyabr 2022-ci ildə istifadəyə verilib.

ChatGPT pulsuzdur?

Pulsuz versiyası var. Daha güclü modellər və daha çox istifadə üçün aylıq ödənişli planlar mövcuddur.

ChatGPT Azərbaycan dilində işləyir?

Bəli. Azərbaycan dilində yazılan sualları başa düşür və cavab verir, amma vacib mətnləri bir dəfə də özünüz oxuyun.

ChatGPT işimi əlimdən alacaq?

Məncə, işi ChatGPT yox, ChatGPT-dən yaxşı istifadə edən insan alacaq. Ona görə bu aləti öyrənmək bu gün hər peşə üçün faydalıdır.

Orxan Şahbaz Beyinix marketinq agentliyinin təsisçisi, neyromarketinq üzrə təlimçi və “ZİDD” kitabının müəllifi. 2016-dan bəri 130-dan çox şirkətin marketinqi üzərində işləyib. Orxan Şahbaz haqqında