Marketinq agentliyi ilə müqavilə bağlamazdan əvvəl bir neçə bəndə diqqət etmək sonradan mübahisələrin qarşısını alır. Bu, hüquqi məsləhət deyil, sadə dildə yoxlama siyahısıdır.
Agentliklə işə başlayanda çoxları qiymət və vədlərə baxır, müqaviləni isə “imzalayaq, keçək” deyib sürətlə keçir. Problem sonra çıxır: nəticə gözlənildiyi kimi olmur, ayrılmaq istəyirsiniz, amma müqavilədə bunun yolu yazılmayıb.
Bu yazı hüquqi məsləhət deyil, çünki hüquqşünas deyilik. Amma müqaviləni imzalamazdan əvvəl sadə dildə nələrə baxmaq lazım olduğunu izah edə bilərik. Mürəkkəb mətnləri hüquqşünasla yoxlatmaq həmişə yaxşı fikirdir.
1. İşin həcmi aydın yazılıb?
“SMM xidməti göstərilir” cümləsi kifayət deyil. Konkret olmalıdır: ayda neçə paylaşım, neçə Reels, neçə story, hansı platformalar, neçə reklam kampaniyası. Həcm yazılmayıbsa, sonradan “bu bizim işimiz deyildi” mübahisəsi qaçılmazdır.
2. Nəyin qiymətə daxil olduğunu soruşun
- Çəkiliş və montaj daxildirmi, yoxsa ayrıca ödənilir?
- Reklam büdcəsi agentlik haqqına daxildirmi? Adətən ayrıdır və birbaşa platformaya ödənilir.
- Dizayn, mətn yazısı, hesabat daxildirmi?
- Düzəliş hüququ neçə dəfədir?
3. Məzmuna və hesablara kim sahibdir?
Ən vacib bəndlərdən biridir. Səhifə sizin adınıza olmalıdır, yəni administrator hüququ sizdə qalmalıdır. Reklam hesabı, saytın bağlantıları, çəkilmiş video və dizayn fayllarının hüququ da sizə keçməlidir. Əks halda agentliyi dəyişəndə səhifəni itirə bilərsiniz.
4. Müddət və ayrılma şərtləri
Uzun müddətli müqavilə (məsələn, 12 ay) sizi bağlayır. İlk dəfə işləyirsinizsə, sınaq müddəti ilə başlamaq daha ağıllıdır: 2-3 ay, sonra nəticəyə görə davam. Bunlara da baxın:
- Müqaviləni hansı tərəf, neçə gün əvvəl xəbərdarlıq edərək ləğv edə bilər?
- Ləğv zamanı ödənilməmiş işlər üçün nə olur?
- Ödəniş aylıq, yoxsa əvvəlcədən bütün müddətə?
5. Nəticə haqqında vədlər
Etibarlı agentlik “ayda 100 müştəri gətirəcəyik” kimi vəd vermir, çünki nəticə yalnız agentlikdən asılı deyil: məhsul, qiymət, xidmət keyfiyyəti, rəqiblər də təsir edir. Əvəzində ölçülə bilən məqsədlər yazılır: çatım, mesaj sayı, reklamda bir müraciətin qiyməti. Bunların hesabatda necə göstərilib-göstərilməyəcəyi də müqavilədə olmalıdır. Hesabatı necə oxumaq lazım olduğunu ayrıca yazıda izah etmişik.
6. Məxfilik və rəqiblərlə işləmə
Giriş şifrələri, müştəri bazası və daxili məlumatlarınız agentlikdə olacaq. Məxfilik bəndi bunun qorunduğunu göstərməlidir. Eyni sahədəki rəqibinizlə eyni vaxtda işləyib-işləməyəcəklərini də soruşa bilərsiniz.
İmzadan əvvəl qısa yoxlama siyahısı
- İşin həcmi rəqəmlərlə yazılıb.
- Qiymətə nələrin daxil olduğu aydındır.
- Hesablar və məzmun sizdə qalır.
- Ləğv şərtləri və xəbərdarlıq müddəti var.
- Hesabat formatı və tezliyi göstərilib.
- Məxfilik bəndi var.
Agentlik, freelancer və ya öz menecer
Müqavilə sualları hansı yolu seçdiyinizdən də asılıdır. Freelancer ilə bu, adətən daha sadə razılaşma olur, agentliklə isə daha ətraflı sənəd. Seçim barədə ayrıca müqayisə yazmışıq.
Ödəniş şərtləri: nələrə diqqət etmək lazımdır
Ödəniş qrafiki müqavilənin ən vacib hissələrindən biridir. Aylıq ödəniş adətən daha təhlükəsizdir, çünki hər ay iş görülüb-görülmədiyini yoxlayıb davam edirsiniz. Bütün müddət üçün əvvəlcədən ödəniş tələb olunursa, ləğv halında pulun necə qaytarılacağını yazılı şəkildə soruşun. Reklam büdcəsinin kimin hesabından xərclənəcəyi də aydın olmalıdır. Ən təhlükəsiz variant reklam hesabını öz adınıza açıb, agentliyə yalnız idarə hüququ verməkdir.
Sınaq müddəti niyə faydalıdır?
Hər iki tərəf üçün ilk 2-3 ay tanışlıq dövrüdür. Agentlik sizin sahənizi və auditoriyanı öyrənir, siz də onların iş üslubunu görürsünüz. Sınaq müddəti sizi uzunmüddətli öhdəlikdən qoruyur. Yaxşı agentlik bundan çəkinmir, çünki nəticə göstərə biləcəyinə inanır.
Müqavilədə rast gəlinən “gizli” məqamlar
- Avtomatik uzadılma: müddət bitəndə müqavilə öz-özünə növbəti dövrə keçir.
- Əlavə işlər üçün ayrıca haqq: “bu paketə daxil deyil” bəndləri.
- Məzmunun agentlikdə qalması: ləğv edildikdə materialı geri ala bilməmək.
- Qeyri-müəyyən hesabat bəndi: “hesabat təqdim olunur” yazılıb, amma nə tezliklə və hansı formatda olduğu yoxdur.
Bunları imzadan əvvəl soruşmaq və yazılı şəkildə dəqiqləşdirmək ən sadə qoruma yoludur. Təəccüblü bir bənd görsəniz, hüquqşünasa göstərin. Müqavilə imzalandıqdan sonra dəyişdirmək xeyli çətin olur.
Marketinq agentliyi ilə müqavilədə hansı sənədlər olmalıdır?
Əsas müqavilədən başqa, bir neçə əlavə sənəd də faydalıdır:
- İş təsviri (texniki tapşırıq). Hansı xidmətlər, hansı həcmdə və hansı müddətdə göstərilir.
- Qəbul aktı. Hər ayın sonunda görülən işlərin təsdiqi.
- Giriş məlumatları siyahısı. Hansı hesablara agentliyin çıxışı var, bu çıxışlar kimin adına açılıb.
Müqavilə bağlayarkən agentliyə veriləcək suallar
İmzadan əvvəl bu sualları verin: Sizin sahənizdə işləmiş təcrübəniz varmı? Mənim hesabımla kim işləyəcək? Hesabatı necə və nə tezlikdə alacağam? Nəticə gözlənilmirsə, hansı addımlar atılır? Cavablar aydın və konkret olarsa, agentlik şəffaf işləyir. Qaçınma və ümumi vədlər isə xəbərdarlıq əlamətidir.
Müqavilənin əsas hissələri: nümunə quruluş
Müqavilə mətni agentlikdən agentliyə fərqlənir, amma əsas hissələr eynidir:
- Tərəflər və predmet. Kim kimə, hansı xidməti göstərir.
- İşin həcmi. Hər xidmətin sayı və müddəti.
- Qiymət və ödəniş qaydası. Məbləğ, tarix, əlavə xərclər.
- Müddət və uzadılma. Başlama tarixi, bitmə tarixi, avtomatik uzadılma.
- Hesabat və əlaqə. Hesabatın tezliyi, əlaqə şəxsi.
- Hüquqlar. Hesablara, məzmuna və fayllara kim sahibdir.
- Məxfilik. Daxili məlumatların qorunması.
- Ləğv və mübahisələr. Hansı halda və necə ləğv edilir.
Freelancer ilə müqavilə fərqlidirmi?
Freelancer ilə də yazılı razılaşma etmək lazımdır, sadəcə daha qısa ola bilər. Əsas bəndləri saxlayın: iş həcmi, qiymət, müddət, hüquqlar və ləğv qaydası. Şifahi razılaşma və yazışmada “razılaşdıq” kimi sözlər mübahisə zamanı kifayət etmir. Əgər müqavilə bağlamaq istəmirsə, bunu xəbərdarlıq əlaməti saymaq olar.
İşə başlayandan sonra nəzarət
Müqavilə imzalandıqdan sonra da nəzarət davam etməlidir. İlk ayda hər həftə qısa görüş və ya yazışma ilə gedişatı yoxlayın. Aylıq hesabatı oxumağı öyrənin. İki aydan sonra nəticə yoxdursa və agentlik izah edə bilmirsə, müqavilədəki ləğv şərtlərini işə salın.
Tez-tez verilən suallar
Marketinq agentliyi ilə müqavilə neçə aylıq olmalıdır?
İlk dəfə işləyirsinizsə, 2-3 aylıq sınaq müddəti ilə başlamaq məntiqlidir. Nəticədən razı qalsanız, uzunmüddətli müqaviləyə keçə bilərsiniz.
Müqavilədə nəticə vədi olmalıdırmı?
Satış vədi yerinə ölçülə bilən məqsədlər yazılmalıdır: çatım, mesaj sayı və ya reklamda müraciət qiyməti. Hər şey agentlikdən asılı olmadığı üçün dəqiq satış rəqəmi vəd etmək riskli bəyanatdır.
Müqaviləni ləğv etmək istəsəm, nə olur?
Bu, müqavilədə yazılmalıdır: xəbərdarlıq müddəti, ödənilməmiş işlər və materialların geri qaytarılması qaydası. Bu bənd yoxdursa, imzalamazdan əvvəl əlavə edin.
Müqaviləni hüquqşünasa göstərmək lazımdırmı?
Mümkündürsə, bəli. Xüsusilə uzunmüddətli və böyük məbləğli müqavilələrdə hüquqşünas yoxlaması riskləri azaldır.
Beyinix-də müqavilə şərtlərini işə başlamazdan əvvəl açıq izah edirik və suallarınıza cavab veririk. Ətraflı məlumat üçün SMM xidməti səhifəsinə baxa və ya bizimlə birbaşa əlaqə saxlaya bilərsiniz.